على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

897

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تطريف ( tatrif ) م . ع . نگارين كردن زن سر انگشتان را به حنا و جز آن . و بر كرانهء لشكر زدن . و بر گردانيدن خصم را در جنگ . و طرف البعير : افتاد دندان آن شتر . و طرف على الابل : بر گردانيد اطراف شتران را بر من . و طرف الخيل : بر گردانيد پيش روان گلهء اسب را . و طرفت المراة بنانها : خضاب كرد زن سر انگشتان را . تطريف ( tatrif ) ا . ع . نگار . و جانب و كنار . و جانب سر انگشتان . ج . تطاريف . تطريق ( tatriq ) م . ع . طرقت القتاة : رسيد وقت كفانيدن بيضهء سنك خوار ( و هذا الفعل خاص لها و لا يقال لغيرها ) . و طرقت الناقة بولدها : دشوار گرديد زائيدن بچهء ناقه . و كذا المراة . و طرق فلان بحقى : انكار كرد فلان و سپس اقرار نمود مر حق مرا . و طرق الابل : بازداشت شتران را بر گياه و جز آن . و طرق لها الطريق : ساخت براى او راه را . و طرقت الحديدة : كشيدم حديده را بمطرقه ( شدد للمبالغة ) . و طرق عليه طريق الغدر : قرارداد بر او راه غدر را . تطسيس ( tatsis ) م . ع . رفتن در جهان يق ما ادرى اين طسس هو : نمىدانم بكجا رفته است او . تطعم ( tata'om ) م . ع . چشيدن يق تطعم تطعم اولى بصيغهء امر از تفعل و دويمى بصيغهء مضارع مخاطب از ثلاثى يعنى بچش تا اشتها پيدا شود پس بخور . تطعيم ( tat'im ) م . ع . پيوند دادن شاخه‌اى را بشاخهء درخت ديگر . و پر مغز گرديدن استخوان يق طعم العظم تطعيما . تطغم ( tataqqom ) م . ع . خويشتن را نادان نمودن يق طغم الرجل اذا تجاهل . تطفش ( tataffoc ) م . ع . پليدى كردن . تطفل ( tataffol ) م . ع . ناخوانده بمهمانى آمدن كسى را . تطفئة ( tatfeat ) م . ع . فرو نشاندن آتش را . تطفيع ( tatfih ) م . ع . لب ريز گردانيدن يق طفحه تطفيحا . تطفير ( tatfir ) م . ع . طفر اللبن : كفك بر آورد شير . تطفيف ( tatfif ) م . ع . طفف الكيل : كم پيمود پيمانه را . و طفف الطائر : گسترد مرغ هر دو بازو را . و طفف به الفرس : برجست به او اسب و يا نزديك شد آن را . تطفيل ( tatfil ) م . ع . ناخوانده بمهمانى آمدن . و بغروب ميل كردن آفتاب . و شتر با بچه را آهسته و نرم راندن تا بچه از مادر جدا و دور نشود . و طفل الكلام : انديشه كرد و دريافت حقيقت كلام را . و طفل الليل : نزديك شد شب و پيشن آمد تاريكى آن . و طفل النبت ( مجهولا ) : خاك‌آلوده گرديد گياه . و طفلت الناقة : نيكو اصلاح نمود و پرورش كرد آن ماده شتر بچه را . تطلاب ( tatl b ) م . ع . تفتيش و تجسس و تفحص . تطلب ( tatallob ) م . ع . پياپى جستن و جستن . تطلس ( tatallos ) م . ع . پاك و محو شدن نبشته . تطلع ( tatallo ' ) م . ع . واقف و آگاه شدن . و پيوسته در چيزى نگريستن و انتظار كردن يق تطلعت الى ورود كتابك . و تطلع فى مشيه : خراميد . و تطلع المكيال : پر شد پيمانه . و عافا الله من لم يتطلع فى فمك يعنى سخن‌چينى نكرد ترا . تطلق ( tatalloq ) م . ع . تطلق الظبى : بسرعت گذشت آهو و روى نگردانيد . و تطلق الفرس : شاشيد آن اسب پس از رفتار . و تطلقت فى وجهه : گشاده‌روئى كردم در روى او . تطلله ( tatalloh ) م . ع . مختلف شدن . تطلى ( tatalli ) م . ع . لازم كردن بازى و شادمانى را . و قطران ماليدن . تطليب ( tatlib ) م . ع . بمهلت خواستن يق طلبه تطليبا . تطلية ( tatleyat ) م . ع . قطران ماليدن شتر را . و بيمار دارى كردن . و تيمار نمودن و دشنام دادن . و سرود گفتن . تطليث ( tatlis ) م . ع . طلس على كذا : افزود بر آن . تطليح ( tatlih ) م . ع . طلح عليه : ستهيد بر آن . و طلح البعير : مانده گردانيد شتر را و هلاك كرد . تطليس ( tatlis ) م . ع . محو كردن نوشته را ( شدد للمبالغة ) . تطليع ( tatli ' ) م . ع . برآمدن غورهء خرمابن . و پر كردن پيمانه را . تطليف ( tatlif ) م . ع . طلف عليه : افزود بر آن . تطليق ( tatliq ) م . ع . طلق النخلة : گشنى داد خرما بن را . و طلق السليم ( مجهولا ) : باز گرديد روح مار گزيده در بدن او و سلامت يافت و آرميد درد او . و طلق المراة : طلاق داد زن را . تطليم ( tatlim ) م . ع . دست زدن بر نان تا برابر و پهن گردد . تطليه ( tatlie ) ا . پ - م . مأخوذ از تازى - طلا كردن و روغن ماليدن . تطمس ( tatammos ) م . ع . پوشيده شدن . و محو و ناپديد گرديدن خط و جز آن . تطمع ( tatammo ' ) م . ع . آزمند و